15.12.2015 | Branchenieuws

Wat vinden orderpickers zelf ervan?

Op de dag dat de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR) een rapport over robotisering uitbracht, hoorde ik in de auto op Radio 1 een debat over dit onderwerp. Het onderwerp werd ingeleid met een geluidsfragment waarin een man - waarschijnlijk van een vakbond - vertelde over de ‘robotstem’ die medewerkers van de distributiecentra van Albert Heijn via een koptelefoon vertelt wat ze moeten doen. In hetzelfde fragment vertelde de man dat de medewerkers zich opgejaagd voelen omdat iedereen de 100-procentsnorm wil halen. Dat verleidde de presentatrice ertoe om de robotstem en de ‘opjaagnorm’ met elkaar in verband te brengen en te spreken van een robot die mensen opjaagt. Nog voordat het debat begonnen was, zat ik me al te ergeren aan de toon ervan.

Allereerst voert het natuurlijk te ver om voicepicking een als een uitwas van robotisering te beschouwen. De orderpickers van Albert Heijn kregen altijd al instructies over picklocaties en aantallen, alleen ontvingen ze die vroeger op papier of via het scherm van een handheld terminal. Nu dat via een headset gebeurt, klinkt het opeens een stuk enger. Ongetwijfeld zit niet iedereen op deze technologie te wachten, zoals die ene groothandel die afzag van voicepicking om de oproepkrachten - voornamelijk huisvrouwen - niet de mogelijkheid te ontnemen om met elkaar een praatje te maken. Ik ben er echter vrij zeker van dat grote groepen mensen het helemaal niet erg te vinden om hun opdrachten ingefluisterd te krijgen.

Wat in het geluidsfragment ook niet aan bod kwam, zijn de bijkomende voordelen die voicepicking voor de orderpickers zelf heeft. Denk aan de verbetering van de ergonomie omdat orderpickers hun handen vrij hebben en niet eerst hun terminal of hun picklijst moeten wegleggen om een artikel te kunnen pakken. Op de Logistica werd nog maar weer eens het concept gepresenteerd waarbij orderpickers stapelinstructies krijgen. Inderdaad, orderpickers hoeven dan nog minder na te denken. Maar kijk eens hoe vaak ze hun pallets of rolcontainers moeten herstapelen omdat anders niet alles erop past of de stapel dreigt om te vallen. Is dat iets wat orderpickers wel graag doen?

Ik stoor me aan twee zaken in het publieke debat over automatisering en robotisering. De eerste is de vernauwing van de discussie tot het perspectief van de arbeidskracht. Heeft die straks nog wel werk als de robots daadwerkelijk de werkvloer innemen? Natuurlijk verdient dat aspect veel aandacht, maar we moeten niet uit het oog verliezen dat automatisering en robotisering ook leidt tot een hogere efficiëntie, minder kosten, minder fouten, minder fysieke klachten en vaak ook een lager energieverbruik. Of anders gezegd: automatisering en robotisering bieden kansen om op verschillende niveaus de duurzaamheid te verbeteren.

Het tweede punt betreft de opvatting van de arbeidskrachten zelf. Vinden zij het erg dat het karakter van hun werk veranderd door de toenemende automatisering of robotisering van de werkvloer? Vinden zij het vervelend dat zij meer werk kunnen verzetten omdat een softwaresysteem heeft uitgerekend hoe het werk het meest efficiënt over iedereen kan worden verdeeld? Balen ze ervan als het systeem hen wijst op een fout die ze anders achteraf met meer inspanning hadden moeten herstellen? Is het hen ooit gevraagd? Ik moet denken aan de assemblagemedewerkers in de autofabriek van Audi in Ingolstadt. Zij krijgen de onderdelen nu in de juiste volgorde en op het juiste moment aangereikt door robots, zodat ze niet meer zelf hoeven te zoeken en tillen. Zij kunnen zich nu beter concentreren op het monteren van die onderdelen.

Wat de radiopresentatrice in ieder geval duidelijkheid heeft gemaakt, is de grote onbekendheid bij veel mensen over de ongekende technologische mogelijkheden die nu al bestaan. Ik pleit daarom voor een fraai vormgegeven tv-serie over de slimme technologieën die Nederlandse bedrijven toepassen. Ik denk onder meer aan een documentaire over het vernuft van de honderden shuttles waarmee de orders van Wehkamp binnen een half uur gereed kunnen worden gemaakt. Of over de slimme algoritmes voor het zo efficiënt mogelijk verdelen van taken in een warehouse over de beschikbare medewerkers. Een dergelijk programma dat de schoonheid van technologie laat zien, is niet alleen goed voor het imago van de sector maar neemt wellicht ook de angst voor automatisering en robotisering een beetje weg.

In Engeland gebeurt dat af en toe al. De BBC bijvoorbeeld zendt op woensdag 23 december om 22.30 uur een documentaire uit die laat zien hoe de online- en logistieke afdeling van warenhuisketen John Lewis zich voorbereiden op de drukke decembermaand. Noteer het in je agenda.

Marcel te Lindert - journalist logistiek en supply chain

Plaats een reactie (5)

Reageren
  • Herman van der Helm
    23.12.2015 - 08:37 uur | Herman van der Helm

    Het grote probleem bij deze vorm van 'robotisering' is dat het geen echte robotisering is. De mens blijft nog steeds als hijskraan functioneren in plaats van als machinist. Het voorbeeld dat genomen wordt bij Audi is het enige voorbeeld dat wel de mens als machinist inzet. Mijn ervaring in andere fabrieken zoals DC meestal zijn is, dat er zo veel mogelijk efficiëntie gehaald wordt uit de mens. Deze heeft maar een beperkte duur van zijn prestatie want dan is hij versleten. Om dat nu duurzaam te noemen.

  • Kevin Troch
    21.12.2015 - 09:08 uur | Kevin Troch

    Zeer goed artikel Marcel!
    Ik ben het volkomen met je eens, de meeste mensen vinden het helemaal niet erg opdrachten ingefluisterd te krijgen. Werken met papier of met een terminal kost de orderpicker meer inspanning om dezelfde taak minder accuraat en minder snel uit te voeren. Voice kan men dus zien als een
    win-win, zowel de orderpicker als de werkgever halen er voordeel uit.

  • Henri Janssen
    20.12.2015 - 15:59 uur | Henri Janssen

    Vreemd dat Marcel te Lindert stelt zicht te storen aan de vernauwing in het debat tot het perspectief van de arbeidskracht, terwijl Marcel in 1 adem stelt dat dit aspect juist veel aandacht verdient.
    En zijn tweede irritatie is of de discusievoerders wel weten wat de arbeidskrachten zelf van de technologische ontwikkelingen vinden. Dat is zeer tegenstrijdig. Want of je vindt de effecten op werknemer en op de arbeidsmarkt van onderschikt belang of belangrijk.
    Feit is dat innovaties zoals voicepicking gedoemd is te mislukken als er geen sprake is van een basis die vanuit sociale innovatie is gecreëerd.

    Als vakbondsbestuurder in de logistiek juich ik investeren in technologische innovatie, automatisering en zelfs robotisering juist toe. Want waar deze investeringen plaatsvinden, zal het werk bestendig zijn. Dat is beter dat de stoelendans van arbeidsplaatsen in de logistiek die nu, ivm de kortlopende tenders van kracht is. In het uitvoerend personeel worden nauwelijks nog vaste banen aangeboden. Ook wordt er nog maar nauwelijks in deze groep werknemers geïnvesteerd. Daardoor loopt de Nederlandse Logistieke sector qua Sociale Innovatie gruwelijk achter op onze concurrerende lidstaten. Zie: Concurrentie en Innovatie Monitor van de Erasmus Universiteit en de Innovatie Monitor Topsectoren

    Doordat de Nederlandse Logistieke Sector het qua Sociale Innovatie zo slecht doet, doet Nederland het ook slecht met alle andere vormen van innovatie. Want iedere innovatie heeft Sociale Innovatie als vertrekpunt.

    Ik verwijs naar Witboek Wie het weet mag het zeggen, over Sociale Innovatie in de Logistiek: http://www.topsectorlogistiek.nl/wp-content/uploads/2015/07/Witboek-Wie-het-weet-mag-het-zeggen.pdf

    Innovatiemonitor 2015: http://www.rsm.nl/fileadmin/Images_NEW/Dashboard/Erasmus_Innovatiemonitor_2015_onderzoeksrapport.pdf

  • Kees Marges
    15.12.2015 - 15:48 uur | Kees Marges

    Ik vind het artikel goed omdat het een aspect aan de lopen de discussie toevoegd, die wel eens wordt vergeten. Ik ben zelf ook vakbondsbestuurder geweest en heb me met name ook bezig gehouden met nieuwe technologieen en automatisering. Mijn vorige beroep en opleiding zullen daar wel mee te maken hebben. Heel veel arbeid is menswaardiger geworden dankzij machines en andere technologie. Maar ook is waar dat nieuwe technologieen slechte gevolgen hebben gehad voor werknemers, zoals het slaat worden achter een lopen de band (heb daar zelf ook ervaring in) of doordat een machine het hele werk of een deel ervan overnam en de werknemer overbodig werd. Dat kan ik ook uit de praktijk en als onderhandelaar namens (haven)werknemers, een aantal jaren geleden.
    Een vakbond kan en zal nooit een blokkade opwerpen voor nieuwe technologieen, indien vooraf aan de beslissingen goed inzicht wordt gegeven in de aarde not gevolgen van de nieuwe technologie. En overleg kan plaats vinden over de ophangen van de sociale gevolgen. Tenslotte, als deelnemer aan de bijeenkomst van de WRR zal je ook de tekst van Freeman (en misschien die van mij, over de ervaring een in de haven) hebben gelezen neem ik aan. Dat stuk van Freeman had als titel: Wie de robots bezit, bezit de macht'. Die tekst speekt mij aan.

  • Kees Marges
    15.12.2015 - 15:48 uur | Kees Marges

    Ik vind het artikel goed omdat het een aspect aan de lopen de discussie toevoegd, die wel eens wordt vergeten. Ik ben zelf ook vakbondsbestuurder geweest en heb me met name ook bezig gehouden met nieuwe technologieen en automatisering. Mijn vorige beroep en opleiding zullen daar wel mee te maken hebben. Heel veel arbeid is menswaardiger geworden dankzij machines en andere technologie. Maar ook is waar dat nieuwe technologieen slechte gevolgen hebben gehad voor werknemers, zoals het slaat worden achter een lopen de band (heb daar zelf ook ervaring in) of doordat een machine het hele werk of een deel ervan overnam en de werknemer overbodig werd. Dat kan ik ook uit de praktijk en als onderhandelaar namens (haven)werknemers, een aantal jaren geleden.
    Een vakbond kan en zal nooit een blokkade opwerpen voor nieuwe technologieen, indien vooraf aan de beslissingen goed inzicht wordt gegeven in de aarde not gevolgen van de nieuwe technologie. En overleg kan plaats vinden over de ophangen van de sociale gevolgen. Tenslotte, als deelnemer aan de bijeenkomst van de WRR zal je ook de tekst van Freeman (en misschien die van mij, over de ervaring een in de haven) hebben gelezen neem ik aan. Dat stuk van Freeman had als titel: Wie de robots bezit, bezit de macht'. Die tekst speekt mij aan.